کارتریج را شارژ کردید و انتظار چاپی تمیز داشتید، اما برگهها پر از نقطه و تصویرهای کمرنگ تکراری شدهاند. حالا این پرسش پیش میآید که لکه و سایه بعد از شارژ کارتریج تقصیر کیست: پودر، درام یا خود دستگاه؟
این مقاله شبیه یک پروندهی کارآگاهی نوشته شده است. هر مظنون را بازجویی میکنیم، سرنخها را کنار هم میگذاریم و در پایان متهم اصلی را مشخص میکنیم. ابزار کار فقط یک مداد، یک خطکش و کمی حوصله است.
هدف این است که پیش از پرداخت هزینهی تعویض قطعه یا تعمیر، بدانید مشکل از کجاست. تشخیص درست اغلب ارزانتر از حدس زدن تمام میشود.
اولین سرنخ: لکه است یا سایه؟
این دو را اغلب با هم اشتباه میگیرند، اما علتشان فرق دارد.
لکه یعنی نقطه یا بقعهی ناخواسته. گاهی تصادفیاند و گاهی در فاصلههای مرتب تکرار میشوند. سایه یعنی تصویر کمرنگی از متن یا طرح قبلی که روی همان صفحه یا صفحهی بعد دوباره دیده میشود. اهل فن به آن شبح یا Ghosting هم میگویند.
پس پرسش اول ساده است: ناخواستهها تصادفیاند یا الگو دارند؟ هر پاسخ مسیر بازجویی را عوض میکند.
یک برگهی کاملا سفید و یک برگهی کاملا مشکی چاپ کنید. صفحهی سفید لکهها و پسزمینهی خاکستری را نشان میدهد و صفحهی مشکی خطوط و نقاط خالی را. اگر راهنما میخواهید، آموزش گرفتن تست پرینت را بخوانید. بهتر است حداقل سه برگه چاپ کنید تا یک نتیجهی اتفاقی شما را گمراه نکند.
آزمون خطکش؛ فاصلهی تکرار رازی را فاش میکند
این بهترین ترفند تشخیص است. با خطکش، فاصلهی بین دو لکهی تکراری یا دو سایه را اندازه بگیرید. هر قطعهی چرخان محیط دایرهی مخصوص خود را دارد، پس ردپایش را با فاصلهای ثابت روی کاغذ میگذارد.
یک منبع فنی دربارهی ghosting، فاصلهی حدود ۹۴ میلیمتر را به درام و فاصلهی ۶۰ تا ۷۵ میلیمتر را به فیوزینگ نسبت میدهد. این اعداد فقط نمونهاند و به مدل دستگاه بستگی دارند. اما منطق ثابت است: فاصلهی ثابت یعنی یک قطعهی چرخان مقصر است.
برای اندازهگیری دقیق، فاصله را از مرکز یک لکه تا مرکز لکهی بعدی بسنجید و چند بار تکرار کنید. اگر عدد هر بار تقریبا یکی بود، الگو واقعی است.
| الگو روی کاغذ | مظنون اول | مظنون دوم |
|---|---|---|
| لکههای تصادفی بدون الگو | پودر ناهمگون یا ریزش پودر | آببند کارتریج |
| لکهی تکراری با فاصلهی ثابت | درام یا غلتک شارژ | غلتک مغناطیسی |
| سایه در ادامهی همان صفحه | فیوزینگ | درام |
| سایهی فقط صفحهی اول بعد از بیکاری | فیوزینگ سرد | تنظیم نوع کاغذ |
| پسزمینهی خاکستری یکنواخت | غلتک شارژ | پودر نامرغوب |
اگر فاصلهی تکرار را اندازه گرفتید و با مدل دستگاه خود هماهنگ دیدید، اغلب کار نصف شده است. فاصلهی دقیق قطعات در دفترچهی سرویس هر مدل آمده است و تعمیرکار حرفهای معمولا آنها را از بر دارد.
مظنونها یکییکی
مظنون اول: پودر شارژ
پودر نامرغوب یا ناهمگون هم لکه میسازد و هم سایه. یک منبع دربارهی سایه میگوید گاهی مشکل از نوع تونر یا یک بچ معیوب است. نشانهها عبارتاند از رنگ سیاه کدر، ریزش پودر در دستگاه و لکههای بیالگو. برای جزئیات بیشتر، ایرادات استفاده از جوهر و تونر غیراصل را بخوانید.
مظنون دوم: درام
درام فرسوده یا آلوده بار الکتریکی نامنظم دارد. نتیجه، سایهی تصویر قبلی یا لکهی تکراری است. اگر کارتریج چند بار شارژ شده، این مظنون جدی است، چون سطح درام بهمرور سایش و آلودگی پیدا میکند. نقش این قطعه در قطعه درام کارتریج توضیح داده شده است.
مظنون سوم: تیغهی تمیزکننده
این تیغه مثل برفپاککن شیشه عمل میکند و پودر باقیمانده را از درام میزداید. وقتی لبهاش آسیب ببیند، پودر روی درام میماند و خط یا لکهی تکراری میسازد. یک گفتگوی فنی میگوید وقتی تیغه خراب باشد معمولا چارهای جز تعویض نیست.
مظنون چهارم: غلتک شارژ
این قطعه سطح درام را یکنواخت شارژ میکند. وقتی کثیف یا فرسوده شود، پسزمینه خاکستری یا لکهدار میشود. چون اثرش یکنواخت است، گاهی با کمرنگی عمومی چاپ اشتباه گرفته میشود.
مظنون پنجم: فیوزینگ
اگر فیوزر به دمای مناسب نرسد، پودر کامل به کاغذ نمیچسبد. بخشی از آن روی غلتک میماند و در گردش بعدی دوباره منتقل میشود؛ این همان سایه است. ماجرا را در نقش و عملکرد فیوزینگ پرینتر و فیلم فیوزینگ پرینتر بخوانید.
مهم است که فیوزر را زودتر از شارژ مقصر ندانید. گاهی دستگاه سالها درست کار کرده و مشکل دقیقا بعد از شارژ شروع شده است. در این حالت کارتریج همچنان صدر فهرست مظنونان میماند.
برگهی پرونده؛ سرنخها را ثبت کنید
کارآگاه خوب یادداشت میکند. قبل از تماس با تعمیرکار، یک برگهی ساده بسازید و این ستونها را پر کنید:
| سرنخ | مثال یادداشت |
|---|---|
| نوع ایراد | سایهی کمرنگ از متن قبلی |
| فاصلهی تکرار | حدود ۷۰ میلیمتر (با خطکش) |
| مکان روی برگه | فقط نیمهی پایین صفحه |
| شروع مشکل | بلافاصله بعد از شارژ دوم |
| آزمون مالش | پودر با ناخن پاک شد |
| آزمون جابهجایی | در دستگاه دیگر مشکل نداشت |
با این جدول، گفتگو با کارشناس چند برابر دقیقتر میشود. مثلا در نمونهی بالا، شواهد (فاصلهی کوتاهتر، پاک شدن با مالش، بدون مشکل در دستگاه دیگر) بیشتر به سمت دستگاه میرود تا کارتریج. این یک مثال فرضی است، اما منطقش در عمل کاربرد دارد.
تاریخ شارژ و نوع پودر مصرفی را هم یادداشت کنید. مرکز شارژ با این اطلاعات راحتتر میتواند ردیابی کند که مشکل از کدام مرحله آمده است.
اگر پرینتر شما رنگی است
در پرینتر رنگی، هر رنگ درام و کارتریج جدا دارد. بنابراین لکه یا سایهی رنگی سرنخ مستقیم میدهد. سایهی آبی یعنی سراغ کارتریج سیان بروید و لکهی صورتی تکراری یعنی کارتریج ماژنتا. برای شناسایی، یک تست رنگی کامل چاپ کنید و هر رنگ را جداگانه بررسی کنید.
اگر فقط یک رنگ ایراد دارد، معمولا لازم نیست همهی کارتریجها را بازبینی کنید. دربارهی شارژ کارتریج رنگی، شارژ کارتریجهای رنگی را بخوانید.
پنج اشتباه رایج هنگام بازجویی
- فقط یک صفحه چاپ میکنند و نتیجه میگیرند. حداقل سه صفحه چاپ کنید.
- از اولین ایراد، درام را عوض میکنند، پیش از آنکه فیوزینگ و کاغذ را بسنجند.
- کارتریج را بدون دستکش یا روی سطح کثیف جابهجا میکنند. درام به لمس و نور حساس است.
- مشکل را چند هفته نگه میدارند و بعد به مرکز شارژ شکایت میکنند. مدرک تازهتر ارزش بیشتری دارد.
- مشکل را به پرینتر نسبت میدهند، در حالی که یک جابهجایی سادهی کارتریج کافی بود.
آزمون مالش ناخن؛ سایه از فیوزینگ است یا نه؟
این آزمون ساده و بیهزینه است. یک برگهی چاپشده بردارید و با ناخن یا یک تکه پارچه، پودر را آرام بمالید. نتیجه را اینطور بخوانید:
- پودر پاک میشود: فیوزینگ یا نوع کاغذ مشکوک است، چون پودر خوب نچسبیده است.
- پودر نمیرود، اما سایه هست: مشکل در انتقال تصویر است، یعنی درام، غلتک یا تیغه.
نوع کاغذ را در تنظیمات دستگاه درست انتخاب کنید. کاغذ ضخیم با تنظیم «معمولی» دمای کمتری میگیرد و سایه میسازد. به همین دلیل خواندن تاثیر کاغذ در کیفیت چاپ میتواند مفید باشد.
آزمون جابهجایی؛ حکم قطعی
قاطعترین روش این است: کارتریج را در دستگاه مشابه بگذارید یا کارتریج سالم را در دستگاه خود امتحان کنید. نتیجه روشن است:
- اگر مشکل همراه کارتریج رفت، کارتریج مقصر است.
- اگر در دستگاه ماند، فیوزینگ یا یونیت لیزر یا خود دستگاه مقصر است.
همین یک آزمون جلوی هزینهی بیجا را میگیرد. هنگام جابهجایی، کارتریج را دور از نور مستقیم نگه دارید و به سطح درام دست نزنید. اگر شک دارید، چرا پرینتر بعد از شارژ کارتریج چاپ نمیکند را هم ببینید.
محیط هم مقصر میشود: دما، رطوبت و بیکاری
گاهی کارتریج و دستگاه سالماند، اما شرایط محیط ایراد را میسازد. سه عامل را در نظر بگیرید.
بیکاری طولانی دستگاه
اگر سایه فقط روی اولین صفحه بعد از چند ساعت خاموشی دیده میشود، فیوزر هنوز به دمای کامل نرسیده است. منابع فنی هم همین الگو را به فیوزر سرد نسبت میدهند. راهحل ساده این است که بعد از روشن کردن، یک یا دو برگهی بیارزش چاپ کنید.
رطوبت کاغذ
کاغذ بازمانده در محیط مرطوب، پودر را بد میپذیرد و چاپ لکهدار یا سایهدار میشود. بستهی کاغذ را در جعبهاش و دور از دیوار مرطوب نگه دارید.
کم بودن پودر
وقتی پودر به ته میرسد، غلتک مغناطیسی نمیتواند لایهی یکنواخت بسازد و سایهها بیشتر میشوند. اگر ایراد زمانی شروع شد که کارتریج رو به اتمام بود، شاید شارژ مشکل را حل کند. اما اگر بعد از شارژ هم ادامه یافت، به سراغ قطعات بروید.
بررسی این سه عامل پیش از هزینه کردن برای قطعه منطقی است. گاهی سایه با تغییر یک تنظیم یا یک بستهی کاغذ تازه محو میشود.
حکم نهایی دربارهی لکه و سایه بعد از شارژ کارتریج
بر اساس نتیجهی آزمونها، سه مسیر وجود دارد:
- مشکل از پودر یا شارژ است: همان روز به مرکز شارژ برگردید و برگههای تست و تاریخ شارژ را همراه ببرید. شارژ دوباره با پودر مناسب و تمیزکاری کامل ممکن است کافی باشد.
- مشکل از قطعه است: تیغه، غلتک یا درام باید تعویض شود. در کارتریجهای چندبار شارژشده این محتملترین حالت است. چند بار میشود کارتریج را شارژ کرد را بخوانید.
- مشکل از دستگاه است: فیوزینگ یا یونیت لیزر باید بررسی شود. این کار تخصص میخواهد و بهتر است به تعمیر پرینتر در تهران بسپارید.
برای تشخیص تفاوت شارژ خوب و بد، نشانههای کارتریج شارژ شده بد را مرور کنید. اگر کارتریج را در محل شارژ کردهاید، تیم خدمات شارژ کارتریج در محل تهران میتواند همانجا تست چاپ را هم انجام دهد.
پیشگیری در چهار قدم
- برای شارژ، مرکزی را انتخاب کنید که قطعات را هم بازبینی میکند.
- بعد از شارژ، یک برگهی سفید و یک برگهی مشکی تست بگیرید.
- نوع کاغذ را در دستگاه درست تنظیم کنید.
- سابقهی شارژ هر کارتریج را بنویسید.
سوالات متداول
علتهای رایج پودر نامرغوب یا ناهمگون، غلتک شارژ کثیف، تیغه یا درام فرسوده و ریزش پودر هستند. اندازهگیری فاصلهی تکرار لکهها علت را مشخص میکند.
با آزمون مالش و جابهجایی کارتریج میتوان تشخیص داد. اگر پودر با مالش پاک شود فیوزینگ مشکوک است و اگر نشد درام یا تیغه.
اگر علت پودر یا تمیزکاری ناقص باشد بله. اگر علت درام یا تیغه باشد، تعویض قطعه لازم است.
بله. کاغذ ضخیم یا مرطوب با تنظیم نادرست نوع کاغذ میتواند باعث چسبندگی ضعیف پودر و سایه شود.
جمعبندی پرونده
پیدا کردن علت لکه و سایه بعد از شارژ کارتریج ترکیبی از مشاهده، اندازهگیری و جابهجایی است. بدون این سه، فقط حدس میزنید. با سه آزمون ساده، در چند دقیقه مظنون اصلی مشخص میشود. اگر به نتیجه نرسیدید، با ۰۲۱-۸۸۹۳۱۵۶۲ تماس بگیرید و عکس برگهی تست را آماده داشته باشید.



